Fotolexicon, 6e jaargang, nr. 11 (maart 1989) (nl)Mattie Boom: Emiel van Moerkerken

To refer to this article use this url: http://journal.depthoffield.eu/vol06/nr11/f02nl/en

Biografie

.


1916

Emiel van Moerkerken wordt op 15 augustus in Haarlem geboren, als zoon van Johanna Petronella Cannegieter en Pieter Hendrik van Moerkerken, docent cultuurgeschiedenis, mythologie en iconografie aan de Rijksakademie in Amsterdam en schrijver van historische romans. Emiel bezoekt in Haarlem de Montessorischool en daarna het Kennemer Lyceum. Al op jonge leeftijd onderneemt hij met zijn ouders kunstexcursies naar Parijs.

1931-‘32

Van Moerkerken onderbreekt zijn middelbare schooltijd aan het Kennemer Lyceum voor een verblijf van een jaar op de Odenwaldschule bij Heppenheim in Duitsland. Hier maakt hij veel foto's en zijn eerste filmopnamen. In zijn min of meer autobiografische roman De IJsprinses (1982) schetst Van Moerkerken de sfeer en de gesprekken op deze vrije school.

1933

Van Moerkerken verlaat het Kennemer Lyceum en gaat onder leiding van Willem Bon een opleiding tot filmer volgen aan de Film Technische Leergang in Amsterdam. Hij maakt kennis met Joris Ivens.

1933-‘39

Vanaf 1935 werkt hij als assistent van cameraman A. von Barsy, onder andere bij de film Lentelied van Simon Koster. Daarna doet hij camera- en montagewerk voor Max de Haas, onder andere bij de film Honderd jaar spoorwegen (1939). Zijn eerste 'vrije' film Sonate '34 heeft een experimenteel karakter.

1935-‘38

Hij ontwikkelt belangstelling voor het surrealisme. Tijdens verschillende verblijven in Parijs, waar hij veel fotografeert, ontmoet hij André Breton, Georges Hugnet, Hans Bellmer en Brassaï, wiens foto's hij bewondert. Hij maakt in deze periode surrealistische foto's en foto's van Amsterdam en Parijs.

1938

In januari 1938 bezoekt hij de Exposition Internationale du Surrealisme in Parijs. Van Moerkerken en de dichter Chr. J . van Geel richten in Van Moerkerkens kamer aan de Nieuwezijds Voorburgwal 256 in Amsterdam in juni van datzelfde jaar een eigen surrealismetentoonstelling in.

1941-‘44

Tijdens de oorlog publiceert hij onder andere surrealistische foto's in De Schone Zakdoek, het tijdschrift van zijn vrienden Theo van Baaren en Gertrude Pape. In 1942 doet hij Staatsexamen HBS-B.

1945-‘50

Van Moerkerken maakt foto's in Duitsland, Londen en Parijs en doet camerawerk in Nederland, onder andere voor de film Bezet gebied. In 1947 verschijnt bij uitgeverij Van Oorschot het fotoboek Reportages in licht en schaduw.

1948

In 1948 krijgt Van Moerkerken met enkele andere, buitenlandse filmers een Unesco Fellowship en is hij te gast bij de Britse Filmproducers Association. Hij is als 'toeschouwer' in de Shepperton studio's onder andere aanwezig bij opnamen van The Third Man.

1950-‘59

Vanaf 1950 studeert Van Moerkerken psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij maakt foto's van Amsterdam, de Wadden en andere plekken in Nederland. In 1957 komt het fotoboek Amsterdam uit. In 1959 verschijnt de Bruna fotopocket Meisjes van Nederland. De studie psychologie wordt in 1958 afgesloten. Hij verdient de kost met het maken van tv-opnamen en reportages voor Amerikaanse en Canadese televisie in opdracht van de firma Visiefilm van Max de Haas en maakt de films Cuckoo Waltz (1955) en De Wadlopers (1959). Onder het pseudoniem Eric Terduyn publiceert Van Moerkerken verhalen in verschillende literaire tijdschriften. Zijn eerste verhalenbundel, Samen uit - samen thuis, komt in 1957 eveneens onder pseudoniem uit.

1960-‘81

Vanaf 1960 werkt hij als cameraman en regisseur bij VPRO en VARA en maakt behalve reportages in het buitenland ook serieprogramma's, zoals Spiegel der Kunsten, Filmvenster en Ziek zijn, beter worden. Van 1967 tot en met 1979 is Van Moerkerken docent filmtechniek aan de Nederlandse Film Academie in Amsterdam. Van 1966 tot en met 1981 vervult hij daarnaast de functie van wetenschappelijk medewerker aan het Psychologisch Laboratorium van de Universiteit van Amsterdam.

1950-‘88

Tijdens filmopnamen voor VARA en VPRO en privé-reizen maakt hij foto's in onder andere Iran, Turkije, Ghana, Egypte, Noorwegen, IJsland, Faeröer, Rusland, Canada, de Verenigde Staten, Londen en Parijs.

1995

Van Moerkerken komt te overlijden.